Thời gian rác thải phân hủy

 

(Nguồn: https://sfmsi.wordpress.com/tag/trash-timeline/)

1. Thực phẩm:

   • Phụ thuộc vào loại thực phẩm, nhưng phần lớn thực phẩm hữu cơ phân hủy từ vài tuần đến vài tháng. Ví dụ, vỏ chuối hoặc táo có thể mất từ 1 đến 2 tháng để phân hủy.

2. Giấy:

   • Giấy thông thường: khoảng 2-6 tuần.

   • Tờ báo: khoảng 6 tuần.

   • Thẻ carton: khoảng 2 tháng.

   • Giấy bìa cứng: có thể mất từ 2 đến 5 tháng để phân hủy hoàn toàn.

3. Nylon (các loại túi và vật liệu nhựa tổng hợp khác):

   • Túi nylon và các sản phẩm từ nylon có thể mất từ 30 đến 40 năm để phân hủy trong môi trường tự nhiên.

4. Nhựa:

• Chai nhựa PET: khoảng 450 năm.

• Thùng nhựa: 50 đến 80 năm.

• Màng bọc nhựa: khoảng 20 đến 30 năm.

• Đồ nhựa dùng một lần như ống hút, dao kéo: khoảng 200 năm.

(Nguồn: https://carleton.ca/sustainability/2020/weekly-sustainability-tip-going-plastic-free-a-guide-for-beginners/)

1. Kim loại:

• Lon nhôm: khoảng 200 năm.

• Lon thiếc (lon sắt phủ thiếc): khoảng 50 năm.

• Vỏ lon bia: 80 đến 100 năm.

• Các sản phẩm từ sắt và thép khác: từ 50 đến 100 năm tùy vào điều kiện môi trường.

Nguồn tham khảo

• https://carleton.ca/sustainability/2020/weekly-sustainability-tip-going-plastic-free-a-guide-for-beginners/
• https://sfmsi.wordpress.com/tag/trash-timeline/
• https://cecr.vn/en/decomposition-time-of-plastics/
• https://wwf.org.au/blogs/the-lifecycle-of-plastics/

The Natural Step

"The Natural Step"  là một khung lý thuyết và thực tiễn cho phát triển bền vững, được thiết kế bởi nhà khoa học người Thụy Điển Karl-Henrik Robèrt vào cuối những năm 1980. TNS cung cấp một cách tiếp cận khoa học và hệ thống để hỗ trợ cá nhân, cộng đồng, và tổ chức trong việc thực hiện các quyết định hướng đến một tương lai bền vững hơn.

(Nguồn: https://bsahely.com/2016/04/24/the-natural-step-framework-for-strategic-sustainable-development%E2%80%8F/)

Nguyên tắc cốt lõi của The Natural Step

"The Natural Step" dựa trên bốn điều kiện hệ thống (The Four System Conditions) mà mọi hoạt động của con người cần tuân theo để đảm bảo tính bền vững:

• 1. Substances from the Earth’s crust must not systematically increase in the biosphere

Các tổ chức và cá nhân không nên khai thác các tài nguyên thiên nhiên (natural resources) nhanh hơn tốc độ tái sinh của chúng.

(Nguồn: https://afors.org/about/natural-step-framework/)

 

• 2. Substances produced by society must not systematically increase in the biosphere.

Không sản xuất chất thải vượt quá khả năng phục hồi của Trái Đất; cần tránh tạo ra chất thải hoặc các chất ô nhiễm (pollutants) nhanh hơn khả năng của hệ sinh thái để phân hủy chúng mà không gây hại.

• In order for a society to be sustainable, nature's functions and diversity are not systematically impoverished by physical displacement, overharvesting, or other forms of ecosystem manipulation

Bảo vệ và tăng cường tính toàn vẹn sinh thái, không làm suy giảm môi trường sống và tính toàn vẹn của các hệ sinh thái (ecosystems).

• In order for a society to be sustainable, resources must be used fairly and efficiently in order to meet basic human needs globally.

Xây dựng công bằng xã hội và kinh tế, sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả và công bằng (efficiently and fairly) để đảm bảo mọi người đều có cơ hội đáp ứng nhu cầu của họ mà không ảnh hưởng đến khả năng của các thế hệ sau.

(Nguồn: https://afors.org/about/natural-step-framework/)

 

Nguồn tham khảo

• https://web.stanford.edu/class/me221/readings/NaturalStepOverview.pdf
• https://econation.one/the-natural-step/
• https://afors.org/about/natural-step-framework/

Porter’s Five Forces

Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Porter - Porter’s Five Forces - là một công cụ phân tích chiến lược kinh doanh được đưa ra bởi Michael Porter vào năm 1979. Kể từ đó, mô hình này đã trở thành một trong những công cụ chiến lược kinh doanh phổ biến nhất mà các tổ chức sử dụng để hiểu rõ hơn về các lực lượng cạnh tranh chính đang hoạt động trong ngành của họ. 

(Nguồn: https://www.linkedin.com/pulse/porters-five-forces-analysis-suman-chatterjee-lglyf)

Mô hình này giúp các doanh nghiệp phân tích môi trường cạnh tranh của mình bằng cách đánh giá 5 yếu tố quan trọng, bao gồm: 

• Sức mạnh cạnh tranh giữa các đối thủ hiện tại - Rivalry Among Existing Competitors: 

Đây là mức độ ganh đua giữa các công ty hiện tại trong cùng ngành. Cạnh tranh gay gắt có thể dẫn đến chiến tranh giá cả, làm suy giảm lợi nhuận cho tất cả các bên.

• Tiềm năng sức mạnh cạnh tranh của đối thủ mới - Threat of New Entrants

Sự xuất hiện của các doanh nghiệp mới trong ngành có thể tăng cường cạnh tranh, đòi hỏi các công ty hiện tại phải giảm giá hoặc tăng chi phí để giữ thị phần, làm giảm lợi nhuận chung của ngành.

• Sức mạnh thương lượng của nhà cung cấp - Bargaining Power of Suppliers

Những nhà cung cấp có sức mạnh thương lượng cao có thể áp đặt giá cao hơn hoặc chất lượng thấp hơn cho sản phẩm và dịch vụ của họ, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

• Sức mạnh thương lượng của khách hàng - Bargaining Power of Buyers

Khách hàng mạnh có thể yêu cầu giảm giá, chất lượng cao hơn, hoặc dịch vụ tốt hơn, ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành. Khi khách hàng có nhiều lựa chọn thay thế hoặc ít phụ thuộc vào một nhà cung cấp, họ có nhiều quyền lực hơn.

• Tiềm năng cạnh tranh từ các sản phẩm/dịch vụ thay thế - Threat of Substitute Products or Services

Các sản phẩm hoặc dịch vụ thay thế có thể cung cấp một lựa chọn khác cho khách hàng, từ đó làm giảm sức hấp dẫn của ngành. Sự tồn tại của sản phẩm thay thế hạn chế mức lợi nhuận tối đa mà các công ty trong ngành có thể đạt được.

Case Studies - một số ví dụ thực tế

• Apple Inc.: Thành công của Apple có thể là nhờ vào sự hiểu biết về cạnh tranh, một trong năm lực lượng của Porter. Bằng cách liên tục đổi mới, Apple đã xoay xở để luôn đi trước các đối thủ cạnh tranh. Họ liên tục tạo ra những sản phẩm mới khiến người tiêu dùng quan tâm và trung thành.

(Nguồn: https://peachyessay.com/sample-essay/apple-incorporated/)

• Airbnb: Công ty này đã khai thác sức mạnh của mối đe dọa từ những người mới tham gia, một lực lượng khác của Porter. Bằng cách tạo ra một mô hình kinh doanh độc đáo, Airbnb đã đảm bảo được vị thế của mình trên thị trường, khiến các đối thủ cạnh tranh mới khó có thể tham gia.

• Netflix: Netflix là một trong những công ty dẫn đầu trong thế giới phát trực tuyến, mặc dù lượng người đăng ký đã giảm đáng kể trong những tháng gần đây. Trong quý đầu tiên của năm 2022, nền tảng này đã mất 200.000 người đăng ký, lý do thì khác nhau. Trong số đó có sự gia tăng đột ngột về cạnh tranh và việc ngừng phát sóng các chương trình tại Nga. Ngày nay, tập đoàn này có 221,64 triệu người đăng ký trên toàn thế giới, bao gồm 10 triệu người tại Pháp.

(Nguồn: https://www.oboolo.com/blog/our-tips/porter-five-forces-netflix-video-streaming-market-19-10-2022.html)

• Starbucks: Chuỗi cà phê toàn cầu này đã chinh phục được sức mạnh của người mua. Bằng cách cung cấp các sản phẩm chất lượng cao và trải nghiệm độc đáo, Starbucks đã xoay xở để giữ chân khách hàng trung thành, mặc dù giá cao hơn so với các quán cà phê khác.

(Nguồn: https://enjoystarbucks.blogspot.com/2011/11/competitive-environment-of-starbucks.html)

Những ví dụ này minh họa cách hiểu và tận dụng Năm lực lượng của Porter có thể dẫn đến thành công trong kinh doanh. Mỗi công ty đều điều hướng bối cảnh cạnh tranh của mình theo những cách khác nhau, nhưng hiệu quả. Bằng cách phân tích những trường hợp này, bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về cách áp dụng mô hình Năm lực lượng của Porter vào các tình huống kinh doanh thực tế.

Nguồn tham khảo

• https://subiz.com.vn/blog/mo-hinh-5-forces.html
• https://www.mindtools.com/at7k8my/porter-s-five-forces
• https://quantive.com/resources/articles/porters-5-forces
• https://peachyessay.com/sample-essay/apple-incorporated/
• https://www.cascade.app/blog/porters-5-forces

Six Thinking Hats

 

Sáu chiếc mũ tư duy - Six Thinking Hats là một phương pháp tư duy được thiết kế bởi Edward de Bono, nhằm mục đích giúp cá nhân và nhóm cải thiện quá trình suy nghĩ và ra quyết định của mình thông qua việc phân chia suy nghĩ ra thành sáu hướng tiếp cận rõ ràng, mỗi hướng được biểu diễn bởi một chiếc mũ có màu sắc khác nhau. 

(Nguồn: https://www.rready.com/blog/6-thinking-hats-to-combat-subjectivity)

Sáu chiếc mũ tư duy gồm có: 

• Mũ trắng (White Hat - Objective) - Tập trung vào dữ liệu và thông tin: Khi đội chiếc mũ này, người tham gia xem xét các dữ liệu khách quan, thông tin có sẵn, và những gì cần biết thêm để hiểu rõ vấn đề.

• Mũ đỏ (Red Hat - Intuitive) - Tập trung vào cảm xúc và linh cảm: Mũ đỏ cho phép người đội phản ánh cảm xúc, bản năng và phản ứng cảm xúc mà không cần giải thích lý do.

• Mũ đen (Black Hat - Judgement) - Tập trung vào thận trọng và rủi ro: Đội mũ đen để phân tích những điểm yếu, rủi ro, và tác động tiêu cực của một quyết định. Đây là hình thức tư duy phản biện.

• Mũ vàng (Yellow Hat -  Positive) - Tập trung vào lợi ích và tính khả thi: Khi đội mũ vàng, người tham gia khám phá các giá trị, lợi ích và điểm mạnh của một ý tưởng hoặc quyết định.

• Mũ xanh dương (Blue Hat -  Analysis) - Tập trung vào quản lý và tổ chức quá trình tư duy: Mũ xanh được sử dụng để kiểm soát và hướng dẫn quá trình thảo luận, đặt ra các câu hỏi và tổng kết.

• Mũ xanh lục (Green Hat - Creative) - Tập trung vào sự sáng tạo và các khả năng mới: Đội mũ xanh lục để suy nghĩ về sự đổi mới, tìm kiếm các giải pháp thay thế và phát triển ý tưởng.

(Nguồn: https://www.edrawmind.com/templates/six-thinking-hats-template.html)

“Sáu chiếc mũ tư duy” là phương pháp lý tưởng để đánh giá tác động của một quyết định từ nhiều quan điểm khác nhau. Nó giúp bạn kết hợp những yếu tố thuộc về cảm tính với những quyết định lý tính và khuyến khích sự sáng tạo khi ra quyết định. Nhờ vậy, kế hoạch của bạn sẽ hợp lý và chặt chẽ hơn. Ngoài ra, nó còn có thể giúp bạn tránh được những sai lầm về giao tế nhân sự và thấy trước những nhược điểm của một kế hoạch hành động. 

(Nguồn: https://www.edrawmind.com/templates/six-thinking-hats-template.html)

Nguồn tham khảo

• https://www.debonogroup.com/services/core-programs/six-thinking-hats/
• https://www.mindtools.com/ajlpp1e/six-thinking-hats
• https://kaizen.vn/vuon-uom-nhan-tai/chi-tiet/2228.6-thinking-hats-tu-duy-sang-tao-mo-loi-thanh-cong.html
• https://www.bitesizelearning.co.uk/resources/six-thinking-hats-technique

Six Value Medals

 Sáu huy chương giá trị - Six Value Medals là một phương pháp đánh giá và ra quyết định do Edward de Bono, một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề, phát triển và giới thiệu năm 2005. Mô hình này giúp cá nhân và tổ chức xem xét và ưu tiên các giá trị khác nhau khi đưa ra quyết định, nhằm đảm bảo rằng mọi quyết định đều cân nhắc toàn diện các hệ quả và lợi ích liên quan.

(Nguồn: https://7thskybooks.com)

• Huy chương vàng - Gold medal: Giá trị của con người. Vàng là thứ quý giá, và con người cũng vậy. Huy chương này bao gồm những thứ có ý nghĩa trực tiếp đối với con người, cả tích cực và tiêu cực. Bao gồm lòng tự hào, thành tích, lời khen ngợi hoặc sự sỉ nhục, cảm giác được thuộc về hoặc cô lập, hy vọng, sự tin tưởng và sự phát triển.

• Huy chương bạc - Silver medal: Giá trị của tổ chức. Huy chương này nói về mục đích và sứ mệnh của tổ chức, và những gì quan trọng đối với toàn bộ doanh nghiệp. Huy chương này xem xét những gì sẽ giúp ích hoặc cản trở chúng ta trong việc theo đuổi mục tiêu của mình. Ví dụ có thể bao gồm lợi nhuận, thị phần hoặc hình ảnh thương hiệu.

• Huy chương thép - Steel medal: Giá trị chất lượng. Thép phải bền và phải hoạt động với một số đặc điểm nhất định nếu muốn hoàn thành mục đích của mình. Huy chương thép xem xét tác động đến chất lượng hoặc tính phù hợp với mục đích của những gì chúng ta đang làm, có thể là tích cực hoặc tiêu cực.

• Huy chương thủy tinh - Glass medal: Giá trị sáng tạo. Thủy tinh đơn giản nhưng có nhiều công dụng sáng tạo. Huy chương này xem xét tác động đến khả năng đổi mới và thay đổi của chúng ta để làm mọi việc theo cách mới hoặc cải tiến hơn.

• Huy chương gỗ - Wood medal: Giá trị sinh thái. Gỗ chỉ ra môi trường tự nhiên. Huy chương gỗ thu hút sự chú ý đến môi trường theo nghĩa rộng nhất, mô tả tác động tích cực hoặc tiêu cực của các quyết định hoặc hành động của chúng ta đối với thế giới xung quanh.

• Huy chương đồng thau - Brass medal: Giá trị nhận thức. Đồng thau trông giống vàng nhưng không phải. Nhận thức rất quan trọng và huy chương này đặt câu hỏi liệu có bất kỳ thay đổi nào dẫn đến cách chúng ta và những người khác nhận thức hoặc được nhận thức hay không.

Sáu nhóm giá trị này cung cấp cho chúng ta những góc nhìn khác nhau về những điều có thể quan trọng đối với các tổ chức và bên liên quan, cả với tư cách là nhóm và cá nhân. Bằng cách sử dụng Sáu huy chương giá trị của de Bono để xác định "điều gì quan trọng", chúng ta có thể xác định và đánh giá toàn bộ phổ giá trị và ưu tiên các hành động để đạt được các giá trị quan trọng nhất.

Nguồn tham khảo

• https://www.debonogroup.com/services/core-programs/six-value-medals/
• https://www.irisintelligence.com/iris-intelligence-blog/using-the-six-value-medals-to-identify-and-assess-risk/
• https://fivewhys.wordpress.com/2012/02/28/six-value-medals/

The Five Capitals Model

The Five Capitals Model được phát triển bởi Forum for the Future, một tổ chức phi lợi nhuận của Anh chuyên về các giải pháp bền vững. Mô hình này dựa trên nguyên tắc rằng để duy trì hoạt động lâu dài, các tổ chức cần phát triển và bảo tồn không chỉ vốn tài chính mà còn cả các loại vốn khác.

(Nguồn: https://www.forumforthefuture.org/the-five-capitals)

Năm loại vốn được đề cập trong mô hình bao gồm

• Natural capital

Đây là các nguồn tài nguyên thiên nhiên mà từ đó mọi thứ khác được sản xuất. Ví dụ bao gồm nước, không khí, đất, khoáng sản, và đa dạng sinh học. Việc bảo vệ vốn tự nhiên là cơ sở cho sự phát triển bền vững.

• Human capital

Vốn con người bao gồm sức khỏe, kiến thức, kỹ năng, và khả năng sáng tạo mà mọi người mang lại cho công việc của họ. Đào tạo và phát triển nhân lực là chìa khóa để nâng cao vốn này.

• Social capital 

Liên quan đến các mạng lưới, mối quan hệ và sự hiểu biết chung mà phát triển thông qua mạng lưới cộng đồng và các mối quan hệ giữa các nhóm và cá nhân. Vốn xã hội giúp xây dựng lòng tin và cho phép các cá nhân và tổ chức cộng tác hiệu quả hơn.

• Manufactured capital 

Đây là cơ sở hạ tầng vật chất và công nghệ mà tổ chức sử dụng để sản xuất hàng hóa và dịch vụ. Nâng cao vốn sản xuất có thể dẫn đến hiệu quả tăng lên và ít tác động tiêu cực đến môi trường.

• Financial capital 

Tiền tệ và các công cụ tài chính khác mà tổ chức sử dụng để hỗ trợ các hoạt động của mình. Quản lý hiệu quả vốn tài chính giúp đảm bảo khả năng tiếp tục hoạt động và đầu tư vào các loại vốn khác.

The Five Capitals Model giúp các nhà quản lý doanh nghiệp đánh giá toàn diện các nguồn lực mà họ có thể sử dụng để tạo ra giá trị lâu dài. Bằng cách cân nhắc đến tất cả các loại vốn, tổ chức có thể phát triển các chiến lược bền vững hơn, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội. 

Nguồn tham khảo

• https://www.forumforthefuture.org/the-five-capitals
• https://blog.rrc.co.uk/2018/07/30/the-five-capitals-a-model-for-sustainable-development/
• https://integratedreporting.ifrs.org/wp-content/uploads/2013/03/The-Capitals-Visuals-of-alternative-models-of-capitals-.pdf

Triple Bottom Line

Thuật ngữ “triple bottom line” (thường được viết tắt là “TBL” hoặc “3BL”) lần đầu tiên được John Elkington, nhà văn kinh doanh và là người sáng lập công ty tư vấn quản lý SustainAbility, đặt ra vào năm 1994. Elkington tuyên bố rằng thước đo thành công truyền thống của công ty – thu nhập ròng, tức là “bottom line” của tài khoản lãi lỗ – không phản ánh đầy đủ giá trị thực của công ty: Một công ty có thể thành công về mặt tài chính, nhưng lại gây hại cho môi trường xã hội hoặc sinh thái mà công ty đó đang hoạt động.

Do đó, Elkington đề xuất mở rộng cách đánh giá hiệu suất của công ty bằng cách thêm hai “bottom line” nữa về mặt xã hội, tức là về đóng góp của họ vào công bằng và phúc lợi xã hội, cũng như về mặt môi trường, tức là về tác động sinh thái của họ. Ba “tripple bottom line" – xã hội, môi trường và sinh thái (social, environmental, and ecological) – đôi khi cũng được gọi là  ba chữ P: Con người, Hành tinh và Lợi nhuận (“three Ps”: People, Planet, and Profit. ).

(Nguồn: https://inchainge.com/knowledge/sustainability/what-do-we-know-about-the-triple-bottom-line/)

Nguồn tham khảo

• https://uwex.wisconsin.edu/stories-news/triple-bottom-line/
• https://www.hec.edu/en/institutes-and-centers-expertise/sustainability-organizations/think/executive-factsheets/what-triple-bottom-line
• https://www.techtarget.com/whatis/definition/triple-bottom-line-3BL