Magnetoencephalography

Magnetoencephalography (MEG), hay còn gọi là Từ não đồ, là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh thần kinh không xâm lấn được sử dụng để lập bản đồ hoạt động của não bằng cách ghi lại các từ trường cực nhỏ được tạo ra bởi dòng điện sinh học tự nhiên trong não.

(Nguồn: https://web.mit.edu/kitmitmeg/whatis.html)

Cách thức hoạt động của Magnetoencephalography 

Tế bào thần kinh (neuron) trong não tương tác với nhau bằng cách tạo ra các điện áp nhỏ. Dòng điện này tạo ra một từ trường rất yếu. Thiết bị MEG sử dụng các cảm biến từ tính cực kỳ nhạy (gọi là SQUID - Superconducting Quantum Interference Devices - Thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn) đặt xung quanh đầu bệnh nhân (thường là trong một thiết bị giống như mũ bảo hiểm) để phát hiện, ghi lại và phân tích các từ trường này.

Các tín hiệu từ trường được kết hợp với hình ảnh giải phẫu của não (thường là từ MRI) để tạo ra bản đồ chi tiết (gọi là Magnetic Source Imaging - MSI) về nơi và thời điểm hoạt động của não diễn ra, với độ phân giải không gian và thời gian rất cao (đo hoạt động từng mili giây).

(Nguồn: https://web.mit.edu/kitmitmeg/whatis.html)

Ứng dụng của Magnetoencephalography

MEG là công cụ quan trọng trong cả nghiên cứu và lâm sàng, đặc biệt trong việc đánh giá các rối loạn thần kinh:

• Đánh giá động kinh (Epilepsy): Xác định chính xác vị trí ổ phát sinh cơn động kinh để lập kế hoạch phẫu thuật, nhằm loại bỏ mô gây động kinh trong khi vẫn bảo tồn các khu vực não khỏe mạnh.

(Nguồn: https://web.mit.edu/kitmitmeg/whatis.html )

• Lập bản đồ chức năng não: Xác định vị trí các khu vực quan trọng của não liên quan đến vận động, cảm giác, ngôn ngữ, thị giác và thính giác. Việc này rất quan trọng trong lập kế hoạch phẫu thuật để tránh làm tổn thương các khu vực chức năng thiết yếu khi loại bỏ khối u não hoặc các tổn thương khác.

• Nghiên cứu: Giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về chức năng não bình thường và các rối loạn thần kinh-tâm thần khác như Alzheimer, Parkinson, tâm thần phân liệt, tự kỷ và chấn thương sọ não;  tìm hiểu cách các vùng não phối hợp trong xử lý ngôn ngữ, trí nhớ, cảm xúc…

• Lâm sàng:  Xác định vùng gây động kinh để hỗ trợ phẫu thuật, định vị các vùng chức năng quan trọng (ví dụ: vận động, ngôn ngữ) trước khi phẫu thuật não.

Nguồn tham khảo

• https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4001219/
• https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/17218-magnetoencephalography-meg
• https://ilabs.uw.edu/what-magnetoencephalography-meg/
• https://web.mit.edu/kitmitmeg/whatis.html

Muỗi sinh học

 Muỗi sinh học (Biological mosquitoes ) hay muỗi biến đổi gen (genetically modified mosquitoes) là thuật ngữ dùng để chỉ việc sử dụng các loài muỗi được sửa đổi sinh học để kiểm soát dân số muỗi hoặc truyền nhiễm bệnh từ muỗi. Phương pháp này thường dựa trên việc sử dụng muỗi được điều chỉnh gen hoặc muỗi cấy vi khuẩn để giảm sự lây lan của các loại bệnh truyền nhiễm.

(Nguồn: https://www.popsci.com/science/genetically-modified-mosquitoes-florida/)

Một phương pháp phổ biến là sử dụng kỹ thuật CRISPR để sửa đổi gen của muỗi với mục tiêu giảm khả năng chúng truyền nhiễm các loại vi rút như virus Zika hoặc virus gây sốt rét. Các loài muỗi được sửa đổi gen thường được thả vào tự nhiên để giao phối với dân số muỗi tự nhiên, từ đó giảm dần dân số muỗi hoặc giảm khả năng chúng truyền nhiễm bệnh. 

Chương trình Muỗi thế giới bắt đầu sản xuất muỗi chống lại bệnh tật tại một nhà máy ở Brazil vào năm 2024.

Nguồn:

• https://tuoitre.vn/nhung-nghien-cuu-khoa-hoc-dang-mong-cho-nam-2024-20231220070033007.htm?utm_source=dable
• https://phys.org/news/2013-10-uk-collaboration-biological-mosquitoes.html
• https://edition.cnn.com/2020/08/19/health/gmo-mosquitoes-approved-florida-scn-wellness/index.html