Choice Architecture

Choice Architecture (Thiết kế lựa chọn) là cách thiết kế môi trường hoặc bối cảnh ra quyết định nhằm tác động đến cách con người lựa chọn mà vẫn bảo đảm quyền tự do quyết định. 

Khái niệm này được phát triển bởi Richard H. Thaler và Cass R. Sunstein trong cuốn Nudge (2008), dựa trên quan điểm rằng cách trình bày các lựa chọn luôn ảnh hưởng đến hành vi của con người.

(Nguồn: https://stringerleigh.wordpress.com/2015/10/03/the-power-of-choice-architecture-at-work/ )

Thay vì ép buộc hoặc hạn chế các phương án, Choice Architecture tập trung vào việc sắp xếp và trình bày các lựa chọn một cách hợp lý để giúp người ra quyết định dễ dàng lựa chọn phương án mang lại lợi ích cao hơn. 

(Nguồn: https://thedecisionlab.com/reference-guide/psychology/choice-architecture)

Một số cách thường dùng để thiết kế lựa chọn:

• Default Option (Lựa chọn mặc định)

Con người thường giữ nguyên phương án mặc định vì tiết kiệm công sức; ngại thay đổi; cho rằng đó là lựa chọn được khuyến nghị. Ví dụ: Điện thoại mặc định bật chế độ sao lưu dữ liệu.

• Framing (Hiệu ứng khung) 

Cùng một thông tin nhưng cách diễn đạt khác nhau có thể dẫn đến quyết định khác nhau. Ví dụ:  "90% bệnh nhân sống sót." và "10% bệnh nhân tử vong.", về mặt thống kê hai câu giống nhau nhưng tạo cảm nhận khác nhau.

• Ordering (Thứ tự)

Các lựa chọn xuất hiện đầu hoặc cuối danh sách thường được chú ý nhiều hơn. Ví dụ: Sản phẩm đầu tiên trên trang thương mại điện tử thường có tỷ lệ được chọn cao hơn.    

•  Simplification (Đơn giản hóa)

Quá nhiều lựa chọn có thể làm người dùng khó quyết định. Choice Architecture hướng đến giảm số lượng lựa chọn; trình bày rõ ràng; giúp người dùng ra quyết định dễ dàng hơn.

• Feedback (Phản hồi)

Cung cấp thông tin ngay sau khi người dùng hành động. Ví dụ ứng dụng ngân hàng hiển thị "Bạn đã tiết kiệm được 20% nhiều hơn tháng trước." thì có thể khuyến khích người dùng tiếp tục tiết kiệm.

        Và một số cách khác 

(Nguồn: https://www.researchgate.net/figure/Choice-architecture-intervention-components-Source-Fig-Nudge-strategies-implemented_fig3_368515679 )

 

Choice Architecture là công cụ, còn Nudge (cú hích hành vi) là kết quả hoặc kỹ thuật được tạo ra từ việc thiết kế đó. Ví dụ: 

• Đặt trái cây ngang tầm mắt trong căng tin là một thay đổi trong Choice Architecture
• Việc nhiều người chọn trái cây hơn là hiệu ứng Nudge.

Choice Architecture có thể mang lại lợi ích nếu được sử dụng để giúp con người đưa ra quyết định tốt hơn. Tuy nhiên, nếu bị lạm dụng, nó có thể trở thành dark patterns – các thiết kế giao diện nhằm thao túng người dùng vì lợi ích của tổ chức, chẳng hạn như khiến việc hủy đăng ký trở nên khó khăn hoặc làm người dùng vô tình chia sẻ nhiều dữ liệu cá nhân hơn mong muốn.

Tài liệu tham khảo

• https://hls.harvard.edu/bibliography/choice-architecture/
• https://www.psychologytoday.com/us/blog/hovercraft-full-eels/202209/choice-architecture-whose-interests-matter