Cartography

Cartography là ngành khoa học và nghệ thuật thiết kế, xây dựng và sử dụng bản đồ nhằm trình bày thông tin địa lý một cách chính xác, trực quan và có ý nghĩa.

Nói đơn giản, cartography trả lời câu hỏi "Làm thế nào để biến dữ liệu không gian thành một bản đồ mà con người có thể hiểu, nhớ và ra quyết định?"

Vì vậy, cartography không chỉ là “vẽ bản đồ”, mà là kể câu chuyện không gian.

(Nguồn: https://psyche.co/ideas/what-makes-a-map-good-on-the-ethics-of-cartography)

Ba trụ cột của Cartography

• Khoa học – Độ chính xác

Cartography dựa trên các nguyên lý khoa học như:

• Tọa độ địa lý

• Tỷ lệ bản đồ

• Phép chiếu (projection)

• Sai số không gian

Nhờ đó, bản đồ phản ánh đúng vị trí, khoảng cách và mối quan hệ không gian của thế giới thực.

• Nghệ thuật – Khả năng truyền đạt

Một bản đồ tốt cần:

• Bố cục hợp lý

• Màu sắc phù hợp

• Ký hiệu dễ hiểu

• Font chữ rõ ràng

Nếu khoa học đảm bảo đúng, thì nghệ thuật đảm bảo dễ hiểu và dễ nhớ.

• Kỹ thuật – Công cụ và công nghệ

Ngày nay, cartography gắn chặt với:

• GIS và bản đồ số

• Bản đồ web và bản đồ tương tác

• Trực quan hóa dữ liệu không gian

Nhờ công nghệ, bản đồ không còn tĩnh mà trở nên sống động và thời gian thực.

Các loại Cartography phổ biến

• Cartography địa hình (Topographic) 

thể hiện núi, sông, độ cao, địa hình nhằm phục vụ quy hoạch, môi trường, quốc phòng

(Nguồn: https://mapasyst.extension.org/tag/topographic-map/)

• Cartography chuyên đề (Thematic)

Thể hiện dân số, nghèo đói, khí hậu, dịch bệnh, rất quan trọng trong nghiên cứu và chính sách công

(Nguồn: https://gelogia.com/applications-of-thematic-maps/)

• Cartography số & Web Cartography

Ví dụ như Google Maps, OpenStreetMap, đóng vai trò bản đồ tương tác, định vị, dẫn đường

(Nguồn: https://newsroom.cisco.com/c/r/newsroom/en/us/a/y2020/m02/digital-map-market-plots-towards-the-future.html)

Cartography khác gì với GIS và Geospatial Intelligence?

GIS là bộ máy xử lý dữ liệu, cartography là ngôn ngữ giao tiếp bằng bản đồ, Geospatial Intelligence là trí tuệ ra quyết định

Tài liệu tham khảo

• https://www.britannica.com/science/cartography
• https://colorado.pressbooks.pub/makingmaps/chapter/chapter-1-introduction-to-cartography/
• https://guides.library.ucla.edu/maps/cartography
• https://www.worldatlas.com/history/the-history-of-cartography.html