Geospatial intelligence

Geospatial Intelligence (GEOINT - Trí tuệ địa không gian) là năng lực thu thập, tích hợp, phân tích và diễn giải thông tin gắn với vị trí địa lý nhằm hiểu tình huống, phát hiện mẫu hình, dự báo diễn biến và hỗ trợ ra quyết định.

(Nguồn: https://www.aegissofttech.com/articles/geospatial-intelligence-amplifies-giant-bi-analysis.html)

Nếu dữ liệu địa lý chỉ cho ta biết ở đâu, thì GEOINT giúp trả lời những câu hỏi sâu hơn:

• Vì sao hiện tượng này xảy ra ở đây mà không phải nơi khác?

• Nó đang thay đổi theo thời gian như thế nào?

• Nếu can thiệp, tác động sẽ lan tỏa ra sao?

• Nên ưu tiên hành động ở khu vực nào?

Nói ngắn gọn, GEOINT không chỉ là bản đồ, mà là trí tuệ ra quyết định dựa trên không gian.

GEOINT được tạo nên từ những gì?

Trí tuệ địa không gian được hình thành từ sự kết hợp của bốn yếu tố chính.

• Thứ nhất là dữ liệu không gian. Đó có thể là bản đồ, tọa độ, ảnh vệ tinh, dữ liệu GPS, dữ liệu cảm biến môi trường hay dòng di chuyển của con người và phương tiện. Dữ liệu này ngày càng phong phú và cập nhật theo thời gian thực.

• Thứ hai là phân tích và tổng hợp dữ liệu. GEOINT sử dụng các kỹ thuật phân tích không gian như chồng lớp dữ liệu, phân tích vùng ảnh hưởng, mạng lưới, cũng như phân tích không gian–thời gian để phát hiện xu hướng và bất thường.

• Thứ ba là bối cảnh và hiểu biết liên ngành. Dữ liệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong bối cảnh kinh tế, xã hội, môi trường và thể chế. GEOINT vì vậy luôn gắn với tri thức liên ngành, không thuần túy kỹ thuật.

• Cuối cùng là hỗ trợ ra quyết định. Sản phẩm cuối cùng của GEOINT không phải là bản đồ đẹp, mà là các khuyến nghị hành động, các kịch bản chính sách hoặc phương án can thiệp cụ thể.

(Nguồn: https://www.linkedin.com/pulse/power-promise-location-geospatial-intelligence-prasad-kota-2ycrc)

GEOINT khác gì với GIS hay Geospatial Thinking?

GIS là công cụ, còn GEOINT là năng lực và mục tiêu. GIS giúp xử lý dữ liệu, còn GEOINT sử dụng kết quả phân tích để đưa ra quyết định.

So với Geospatial Thinking (tư duy địa không gian), GEOINT ở mức độ cao hơn. Geospatial Thinking là nền tảng nhận thức – cách ta nhìn thế giới qua không gian. GEOINT là bước tiếp theo, khi tư duy đó được vận hành bằng dữ liệu, công nghệ và phân tích để phục vụ các quyết định chiến lược.

GEOINT được ứng dụng ở đâu?

Ban đầu, GEOINT phát triển mạnh trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh. Tuy nhiên, ngày nay, GEOINT đã trở thành công cụ quan trọng trong nhiều lĩnh vực dân sự.

• Trong quản lý thiên tai, GEOINT giúp dự báo vùng ngập, cháy rừng, sạt lở và ưu tiên cứu trợ.
• Trong quy hoạch và đô thị thông minh, GEOINT hỗ trợ thiết kế giao thông, phân bố hạ tầng và dịch vụ công.
• Trong kinh tế và logistics, GEOINT giúp lựa chọn vị trí đầu tư, tối ưu chuỗi cung ứng và phân tích thị trường theo địa bàn.
• Trong y tế công cộng, GEOINT được dùng để theo dõi dịch bệnh, đánh giá khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.
• Trong chính sách công, GEOINT giúp phân bổ nguồn lực công bằng hơn và đánh giá tác động chính sách theo không gian.

(Nguồn: https://uizentrum.de/geospatial-intelligence-and-the-gis/?lang=en)

Một vài ví dụ đơn giản

• Khi kết hợp ảnh vệ tinh, lượng mưa và địa hình, GEOINT có thể xác định những khu vực có nguy cơ ngập trước khi lũ xảy ra.
• Khi phân tích dữ liệu giao thông theo thời gian và không gian, GEOINT giúp điều chỉnh đèn tín hiệu để giảm ùn tắc.
• Khi chồng bản đồ nghèo, giáo dục và y tế, GEOINT giúp xác định những khu vực cần ưu tiên đầu tư xã hội.

Nguồn tham khảo

• https://www.satcen.europa.eu/what-we-do/geospatial_intelligence
• https://www.apu.apus.edu/area-of-study/intelligence/resources/what-is-geospatial-intelligence/
• https://www.linkedin.com/pulse/power-promise-location-geospatial-intelligence-prasad-kota-2ycrc
• https://uizentrum.de/geospatial-intelligence-and-the-gis/?lang=en