Xoắn ốc Fibonacci ở thực vật là hiện tượng các cơ quan mọc quanh một trục — hạt hướng dương, vảy quả thông, mắt dứa, cánh hoa, lá trên thân — tự sắp xếp thành những đường xoắn mà số lượng đường xoắn hầu như luôn là số Fibonacci: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89…
Cơ chế nằm ở góc phân kỳ (divergence angle) — góc lệch giữa hai mầm mọc liên tiếp. Khi góc này bằng góc vàng ≈ 137,507° (tức 360° ÷ φ², với φ là tỉ lệ vàng ≈ 1,618), các mầm không bao giờ xếp chồng lên nhau thành tia thẳng, và mắt ta tự động nhận ra các đường xoắn với số lượng là số Fibonacci.
Về nguyên nhân sinh học, đây là hệ quả của cơ chế hóa sinh. Mỗi mầm mới hình thành ở đỉnh sinh trưởng đều hút cạn hormone auxin xung quanh nó, tạo ra một "vùng cấm". Mầm tiếp theo buộc phải xuất hiện ở chỗ xa các mầm cũ nhất, tức là ở khoảng trống rộng nhất. Lặp lại quy tắc đơn giản này qua nhiều lượt, hệ thống tự hội tụ về góc vàng. Các nhà nghiên cứu Douady và Couder năm 1992 đã tái tạo đúng hiện tượng này bằng thí nghiệm nhỏ giọt dầu từ tính trên đĩa dầu silicon — không có gen, không có thực vật, mà vẫn ra xoắn ốc Fibonacci.
Tài liệu tham khảo và đọc thêm
- https://samratseniitmadras.wixsite.com/websam/post/the-fibonacci-sequence-in-nature
- https://www.newmarkettoday.ca/local-news/gardening-each-leaf-petal-spiral-shows-perfection-of-natures-design-9218650
- https://www.civilsdaily.com/news/fibonacci-spirals-in-plants-and-fossil-discoveries/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét